Wegens de corona crisis trad op 21 april 2020 een Vlaams Decreet in werking waarin de regels voor een waardering van beursgenoteerde effecten in een aangifte van nalatenschap worden aangepast. De regels worden tijdelijk verruimd met een extra vierde optie.

I  De bestaande regeling in het kort

Beursgenoteerde effecten in een aangifte van nalatenschap moeten in principe worden aangegeven voor hun beurswaarde op de dag van het overlijden. De aangevers hebben daarnaast een beperkte keuzemogelijkheid. Deze is ingegeven door de realiteit dat de waarde van aandelen op korte termijn sterk kan schommelen. De gekozen datum moet wel toegepast worden op alle beursgenoteerde effecten die deel uitmaken van de nalatenschap. Het is dus niet mogelijk om bijv. voor aandeel A de datum van overlijden te nemen en voor aandeel B één van de keuzedata.
Welke zijn de keuzedata voor de beurswaarde van genoteerde effecten?

  1. de beurswaarde op de datum van het overlijden;
  2. de beurswaarde op de datum van één maand na het overlijden, of
  3. de beurswaarde op de datum van twee maanden na het overlijden.

Deze permanente regeling blijft behouden.


II  De nieuwe tijdelijke regeling bevat een vierde optie

Als gevolg van de beurscrisis voorziet de Vlaamse decreetgever nu in een tijdelijke uitbreiding van de keuzemogelijkheid tot:

4. de beurswaarde op de datum van drie maanden na het overlijden.

De regeling geldt enkel voor overlijdens tussen 13 november 2019 en 30 september 2020 en is dus tijdelijk. Is de erflater overleden buiten België, maar binnen de EER, dan is 13 oktober 2019 de begindatum. Vond het overlijden plaats buiten de EER, dan is 13 september 2019 de begindatum.

Tijdelijke regeling ook geldig bij overlijdens ná verstrijken wettelijke aangiftetermijn

Als de aangiftetermijn reeds verstreken is (en de aangifte ingediend is) op 21 april jl., maar de aangevers toch nog gebruik willen maken van de tijdelijke regeling onder optie 4), dan kan dat.
In zo’n geval begint een nieuwe termijn van vier maanden te  lopen, te rekenen vanaf het verstrijken van de wettelijke aangiftetermijn, waarin men een nieuwe aangifte kan indienen waarbij de aangevers kiezen voor optie 4.

Pro memorie: de wettelijke aangiftetermijn voor een nalatenschap is vier maanden indien de erflater in België is overleden, vijf maanden voor een overlijden binnen de EER, en zes maanden indien het overlijden buiten de EER plaatsvond.

Let wel: Door de coronabeperkingen heeft de Vlaamse Belastingdienst een tolerantieperiode voor o.a. de aangiften van nalatenschap ingesteld tot 3 juli 2020 (deze periode kan eventueel in een later stadium verlengd worden, zie volgend artikel). Dit betekent dat er onder voorwaarden geen belastingverhoging zal zijn bij een laattijdige aangifte tot die datum. De wettelijke aangiftetermijnen zijn echter niet gewijzigd.


VOORBEELD – Een inwoner van het Vlaams Gewest overleed in België op 17 december 2019. De aangifte van nalatenschap diende ten laatste ingediend te zijn op 17 april 2020. Op 21 april 2020, de datum van inwerkingtreding van de tijdelijke regeling, was de aangiftetermijn dus verstreken. De erfgenamen dienden de aangifte tijdig in, bijv. op 6 april 2020. Voor de beursgenoteerde aandelen van de erflater kozen zij voor de koers van maandag 17 februari 2020 (optie 3).

Aangezien de beurskoersen van dinsdag 17 maart (de tijdelijke optie 4) bij nader inzien lager zijn, willen zij hun keuze aanpassen. Zij kunnen dit op grond van het nieuwe decreet doen door een nieuwe aangifte in te dienen uiterlijk op 17 augustus 2020. Merk op dat ook bij een laattijdige initiële aangifte (bijv. op 24 april 2020), de tijdelijke keuzemogelijkheid volgens mij blijft openstaan. Uiteraard doet de nieuwe aangiftetermijn niets af aan de laattijdigheid van de initiële aangifte. Wegens de tolerantie die de Vlaamse Belastingdienst heeft afgekondigd op haar website (zie volgend artikel) is er mogelijk geen belastingverhoging voor een laattijdige aangifte tot 3 juli 2020.

Zowel voor de permanente als voor de tijdelijke regeling geldt dat als er op een van die data geen notering is, de beurswaarde op de eerstvolgende beursdag geldt. Als er op de gekozen datum voor bepaalde van de aan te geven effecten wel en voor andere geen notering is, moeten laatstbedoelde effecten worden aangegeven volgens de beurswaarden op de eerstvolgende dag waarop er wel een notering is. De aangevers geven hun keuze aan in de aangifte, waarin ze ook de door hen geraadpleegde bron vermelden.


III   De regeling in Brussel en Wallonië voor beursgenoteerde effecten

De Vlaamse erfbelasting geldt in principe enkel voor overleden inwoners van het Vlaams Gewest, ongeacht de woonplaats van de erfgenamen. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en in het Waals Gewest geldt een andere regeling, die voorlopig nog niet werd verruimd.

Wat is de huidige regeling in Brussel?
Indien het Brusselse successierecht van toepassing is, kunnen de aangevers kiezen voor opties 1) tot en met 3). Vooralsnog (25 april 2020) werd nog niet in een verruiming voorzien.

Wat is de huidige regeling in Wallonië?
Indien het Waalse successierecht van toepassing is, kunnen de aangevers kiezen voor opties 1) tot en met 3). Vooralsnog (25 april 2020) werd nog niet in een verruiming voorzien.

Dit artikel is louter informatief en is dus geen advies. Er kunnen geen rechten aan ontleend worden, ook niet ingeval van eventuele fouten. Voor advies voor uw persoonlijke situatie, neemt u gerust contact op.